05 2016

Islom niqobi ostidagi terroristlar

Bo'limlar: Yangiliklar, Jamiyat

Bugungi kunda dunyo hamjamiyatiga xavf soladigan asosiy tahdidlardan biri bu diniy ekstremizm va terrorizmdir. Suriya, Iroq, Afgoniston kabi mamlakatlarning tinchligini buzgan va tinch aholi hayotiga xavf solgan diniy ekstremizm va terrorizm sozlari qanday manolarni anglatadi? Global muammoga aylangan ushbu harakatlarning kelib chiqish sabablari nimalardan iborat?

1313459996_terror-2Ekstremizm sozi aql bovar qilmas darajada , haddan oshish manolarini bildiradi. Jamiyatda qabul qilingan har qanday qadriyatlar va meyorlarga zid qarashlar va choralarga moyillik ekstremizmning asosiy xususiyati hisoblanadi.

Diniy ekstremizm va aqidaparastlik mintaqamizda qanday paydo boldi? degan savolning tugilishi tabiiy. Bu savolga Prezidentimiz ozining Ozbekiston buyuk kelajak sari asarida aniq va batafsil javob bergan. Insoniyat tarixida diniy ongning ajralmas qismi bolgan odamlardagi etiqodda faqat bunyodkor kuch sifatida emas, balki vayron qiluvchi kuch, hatto fanatizm (otaketgan mutaassiblik) sifatida foydalanganligini korsatuvchi misollar kop. Fanatizmning oziga hos xususiyati va korinishlari, avvalambor oz dinining haqiqiyligiga ota qattiq ishonish, boshqa diniy etiqodlarga murosasiz munosabatda bolishdan iboratdir. Fanatizm jamiyatda beqarorlikni keltirib chiqaradi. U zorovonlik harakatlariga moyilligi bilan ajralib turadigan diniy ekstremizmning paydo bolishiga zamindir. Islom ekstremistlari qadimgi islom goyalari va ananalarini qayta tiklash bayrogi ostida terrorchilik, suiqasd uyushtirish ishlari bilan shugullanadilar. Ular davlatni islomlashtirishga urinadilar.

Tadqiqot va kuzatuvlar natijalariga kora, terrorizm jinoyatini sodir etishda aybdor deb topilgan jinoyatchilarning qilmishi tahlil etilganida, ularning asl maqsadlari quyidagilardan iborat ekanligi aniqlandi:

birinchidan, bunday jinoyatlar xalqaro munosabatlarni murakkablashtirishga qaratilganligi;

ikkinchidan, ular davlatning suvirenteti va hududiy yaxlitligini buzishga, davlatlar ortasida nizolar keltirib chiqarishga qaratilganligi;

uchinchidan, terrorchi-jinoyatchilar kozlagan yana bir maqsad vaziyatni beqarorlashtirishdan iborat ekanligi;

tortinchidan, terrorchi guruhlar yoki terrorchilik tashkilotlarining jinoiy qilmishi zamirida aholini, ayniqsa yoshlar qalbida qorqinch hissini uygotish, ertangi kunga bolgan ishonchini sindirish, ruhiyatini tushirish, davlat va uning rahbarlariga nisbatan ishonchsizlik kayfiyatini uygotish kabilardan iborat.

Songgi yillarda xalqaro terrorizm bilan diniy ekstremizmning birlashishi xalqaro xavfsizlikka, alohida olingan mintaqalar va mamlakatlardagi tinchlik va asoyishtalikka jiddiy tahdid solmoqda, hech bir aybsiz kishilar hayoti va sogligi uchun xavf tugdirmoqda. Prezident I. Karimovning tabiri bilan aytganda: bugun xalqaro terrorizmning hayvoniy surati kopchilik uchun muqaddas bulgan diniy tushunchalar bilan niqoblanmoqda. Sof islom uchun kurash niqobi ostida terroristlar safidan oz dinining haqiqiy qadr-qimmatlarini tasavvur qilolmaydigan yoshlar orin olmoqda. Ularni hech oylamasdan har qanday qoporuvchilik harakatiga, osuda uxlayotgan kishilar, bolalar va ayollarni qatl etishga tayyor jallodga aylantirmoqdalar.

Diniy ekstrimistlar va terroristlar ozlarining Qora niyatlarini amalga oshirishda turli yollardan foydalanishmoqda. Songgi yillarda mutaasib oqimlar yoshlar ichidagi faoliyatini mehnat migrantlarini tasir doirasiga olish, hujralar tashkil etish, diniy ekstremistik mazmundagi materiallarni bosma, elektron korinishda tarqatish, Internet orqali targibot otkazish kabi usullarda amalga oshirmoqda. Malumotlarga qaraganda, internet tarmogida taxminan 7 mingdan ortiq diniy ekstremistik mazmunga ega bolgan saytlar mavjud.

Muqaddas islom dinining asl mazmun-mohiyatiga putur yetkazayotgan sayt ixtirochilarining targibotlari ayrim kishilarni oz yolidan chalgitib qoymoqda. Bunday internet saytlar tosatdan paydo boladi, vaqt otgach yoqoladi, mazmunini ozgartirmagan holda, tez-tez nomlanishi va domenini ozgartirib turadi.

Internetning foydalanuvchilar sonining kopligi, aloqaning anonimligi, tashqaridan boshqarish va taxrir qilish cheklanganligi, axborotlar qisqa muddatda keng makonda tez tarqalishi, faoliyatga sarflanadigan sarf-xarajatlarning bir necha barobar kamligi bilan terroristlar uchun qulaydir. Ular internetdan targibot-tashviqot maqsadida malumot tarqatish, yangi azolarni yollash, azolik va hayriya badallarini yigish hamda ulardan foydalanish, terroristlarni oqitish va korsatma berish, razvedka va malumot qidirish, yangi terroristik harakatlarni rejalashtirish va boshqarish maqsadida foydalanadilar.

YUqorida keltirilgan bu kabi taxdidlardan himoyalanish uchun milliy goyanining halqimiz, ayniqsa yoshlarimiz tomonidan chuqur idrok etilishi katta ahamiyatga ega. Zero milliy goya yangi jamiyat barpo etishning, ushbu buyuk maqsadlar yoliga gov bolayotgan diniy ekstremizm, xalqaro terrorizm kabi kuchlarga qarshi kurashning mafkuraviy omili va manaviy negizini tashkil etadi.

Xulosa ornida shuni aytish kerakki, bugungi murakkab bir davrda insoniyat uchun tinchlik, barqarorlik nematlari qanchalik ulkan qiymatga ega ekanini chuqur anglab yetmogimiz darkor. Din bayrogi ostida talonchilik va bosqinchilik, terrorchilik va qoporuvchilik harakarlarini sodir etayotgan, jamiyatga har tomonlama zarar yetkazayotgan bunday harakatlar ijtimoiy barqarorlikning izdan chiqishiga, millatlararo va dinlararo adovat, millatchilik va diniy ayirmachilik kayfiyatlarining shakllanishiga zamin yaratmoqda.

Marifat MAVLONOVA,

Ozbekiston Adolat SDP

Jizzax viloyat Kengashi matbuot kotibi.

dle 10.2

O'xshash yangiliklar:

Togri yoldan adashganlar

Togri yoldan adashganlar
Butun dunyo xalqlari diqqat markazida turgan Iroq va Shom islom davlati (ISHID) terrorchi tashkiloti vahshiyona harakatlarini hamon davom ettirmoqda. Musulmon ulamolari tomonidan ushbu terrorchi

Ogoh boling, yaxshilar!

Ogoh boling, yaxshilar!
Bugunda dunyoning bir qator davlatlarida islom dini niqobi ostida qirginbarotlarni sodir etayotganlarning asosiy maqsadi islom olkalarida halifalik ornatish. 

Yurt tinchligi - oliy nemat

Yurt tinchligi - oliy nemat
Hozirgi globallashuv jarayonida dunyodagi koplab davlatlarda dinni niqob qilib olgan ekstremistik guruhlar tashkil etilib, buzgunchilik, qo`poruvchilik, hurujlarini amalga oshirib kelishmoqda.
Hozircha fikrlar bildirilmadi. Siz birinchi bo'lishingiz mumkin!

Fikr qo'shish!

Ismingiz:
E-Mail:
Maxfiy so'z:
Maxfiy so'zni kiriting: