30 2015

Jizzaxda inklyuziv talim sifatini oshirishga etibor oshmoqda

Bo'limlar: Jamiyat

Jizzaxda inklyuziv talim sifatini oshirishga etibor oshmoqda 

Talim jarayoni  shaxsning jamiyat azosiga aylanishi uchun vositachi, yani koprik vazifasini otaydi va chindan ham katta ahamiyat kasb etadi. Ammo imkoniyati cheklangan bolalarning bu safga qoshilishi biroz qiyinroq kechadi. Shu bois bunday bolalarning  bilim  olishlari  uchun  mamlakatimizda alohida shart-sharoitlar yaratilgan.   Viloyat xalq talimi boshqarmasi maxsus maktablar boyicha mutaxassisi   Islom Xolmirzayev bilan suhbat shu haqda boldi.

 

 

-Viloyatimizdagi ixtisoslashtirilgan maktablarda amalga oshirilayotgan ishlar haqida sozlab bersangiz?

 

-Bugungi kunda viloyatimizda  ixtisoslashtirilgan talim muassasalari soni 4 turga bolingan. Bu tizimga kar (eshitmaydigan), zaif eshituvchi, kozi ojiz, zaif koruvchi, aqli zaif bolalar uchun (yordamchi) maktablar va maktab-internatlar kiradi.

Mazkur turdagi ixtisoslashtirilgan talim muassasalari nafaqat talim-tarbiya berish, balki korreksiyalash (nuqsonlarni togrilash), davolash-soglomlashtirish va hatto, oquvchilarni umumtalim muassasalarida inklyuziv (uygunlashgan) talim sharoitida oqishga tayyorlash funksiyalarini bajaradi, imkoniyati cheklangan bolalar jamiyatga moslashuvi va integratsiyalashuvida komaklashadi. Mazkur qoidalar Ozbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011 yil 13 sentyabrdagi qarori bilan tasdiqlangan Jismoniy yoki ruhiy rivojlanishida nuqsoni bolgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan davlat talim muassasalari (maktablar, maktab-internatlar) togrisidagi Nizomda oz aksini topgan.

Amaldagi nizomga kora, ixtisoslashtirilgan talim muassasasiga jismoniy yoki psixik rivojlanishida nuqsonlari bolgan bolalar etti yoshdan qabul qilinadi. (Istisno tarzida belgilangan yosh meyori ikki yilga oshirilishi mumkin). Ushbu qoida bolalarning talim olish huquqini taminlash maqsadida kiritildi.

Imkoniyati cheklangan bolalarning maktabga tayyorgarlik jarayoni ham muhim masala hisoblanadi. Muammoni bartaraf etish maqsadida maktab-internatlar qoshida bir va ikki yillik tayyorlov guruhlariga asos solindi tashkil etishga qaror qilindi. Hozir viloyatimizdagi barcha ixtisoslashtirilgan talim muassasasi tayyorlov guruhlariga ega. Ushbu talim muassasalarida 720 nafar bola tarbiyalanmoqda. Shuni ham takidlash kerakki, qaysi turdagi maktabgacha talim muassasasini tanlash ota-ona va bolaning oz ixtiyorida. Yani kimdir tayyorlov guruhini, boshqalar oddiy maktabgacha talim muassasasini afzal korishi mumkin. Imkoniyati cheklangan bolalar tarbiyalanayotgan bogchalarda  defektolog  lavozimi joriy qilinadi. Bogchaga qatnaydigan nuqsonli bolalar esa malakali mutaxassis komagida maktabga tayyorlanadi.

 

- Nizomda ixtisoslashtirilgan talim muassasalarida oquvchilar soni 250 nafardan oshmasligi kerak deyilgan. Meyordan Ortiqcha oquvchilarning taqdiri qanday hal qilinmoqda?

 

- Optimallashtirish shuni korsatdiki, ixtisoslashtirilgan talim muassasalarida oqiyotgan koplab bolalar jismoniy yoki ruhiy rivojlanishida ota jiddiy nuqsonlarga ega emas. Ular maxsus  malakali pedagoglar yordamiga muhtoj xolos.

Siz eslatgan Nizomda ixtisoslashtirilgan talim muassasasi turiga qarab sinfdagi oquvchilar soni 6 tadan 16 tagacha bolishi mumkinligi korsatilgan. Vaholanki, ilgari bir sinfda yigirmatagacha bola oqirdi. Yangi meyor korsatkichlari, shubhasiz, talim sifatiga ijobiy tasir korsatadi.Bu birinchidan.

Ikkinchi tomondan, imkoniyati cheklangan bolalar ham umumtalim maktablarida oqishga haqli ekanini unutmaslik kerak. Gap ularni inklyuziv talimga jalb etish, yani boshqa tengdoshlari bilan birga talim olishlari uchun ularga sharoit yaratish haqida ketyapti.

Jizzax shahridagi 22-nutqida nuqsoni bolgan bolalar uchun moljallangan maktabda  inklyuziv sinflar mavjud. Oquvchilar hamma qatori talim olib, darslarni ozlashtirishi uchun ularning ixtiyoriga maxsus portativ kompyuterlar berilgan. Maxsus kompyuter texnikasidan shuningdek,  barcha maktab-internatlar oquvchilari ham foydalanishmoqda.

Hali qilinishi kerak bolgan ishlar kop. Kelgusida barcha ixtisoslashtirilgan talim muassasalarining moddiy-texnik bazasi bosqichma-bosqich mustahkamlanib  boriladi.

 

- Oquvchilarni ixtisoslashtirilgan talim muassasalariga qabul qilishda psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyalarning  asosiy vazifalari nimalardan iborat?

 

 - Jismoniy yoki ruhiy rivojlanishida nuqsoni bor bolalar ixtisoslashtirilgan talim muassasasiga avvalgidek hududiy xalq talimi boshqarmalari huzuridagi psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya xulosasiga kora yuboriladi. Bu jihatdan komissiyalarning roli ozgarmagan, aksincha, yanada kuchaytirildi. Yuqorida biz ixtisoslashtirilgan talim muassasalaridagi aksariyat bolalar umumtalim maktablarida bemalol oqiy olishi va shu tufayli ularni odatiy talim muhitiga qaytarish kerakligi haqida suhbatlashdik. Bu jarayonda asosiy masuliyat psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyalar zimmasiga ham tushadi. Ijtimoiy rivojlanish rejasi psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya azolarining tavsiyalari asosida ishlab chiqiladi. Yani komissiya bola qaysi turdagi talim muassasasida oqishinigina emas, balki uning rivojlanishida ota-onalar, pedagoglar, psixolog va tibbiyot xodimlari bajarishi lozim bolgan ishlar tartibini ham belgilaydi. Ixtisoslashtirilgan talim muassasasiga yuborilgan oquvchi bilan individual ishlash kerak va bu faqat pedagoglar zimmasidagi vazifa emas. Bu borada ota-onalarning faol ishtiroki talab qilinadi.  Ixtisoslashtirilgan talim muassasalarida korreksion-soglomlashtirish ishlari oquvchilarni turli togaraklarga jalb etish va kasb orgatish orqali ham olib borilmoqda.Jumladan, zaif eshituvchi bolalar maxsus maktab-internatida oquvchilarning talaffuzidagi nuqsonlarini bartaraf etish va bilimlarini mustahkamlash maqsadida muayyan ishlar bajarildi.

                                                             

Akmal Binokulov suhbatlashdi.


 

dle 10.2

O'xshash yangiliklar:

Imkoniyati cheklangan 600 ming nafar fuqaroga yordam korsatilmoqda

Imkoniyati cheklangan 600 ming nafar fuqaroga yordam korsatilmoqda
Malumki, Ozbekiston Republikasi mehnat va aholini ijtimoiy himoya qilish vazirligi mamlakatda nogironlar huquqlarini himoya qiluvchi asosiy organlardan biridir. Ayni paytda vazirlik tomonidan

Jizzaxda Inklyuziv talim: maqsad va mohiyat mavzusida davra suhbati bolib otdi

Jizzaxda Inklyuziv talim: maqsad va mohiyat mavzusida davra suhbati bolib otdi
Jizzax shahrida Oila institutini mustahkamlash asosida bola farovonligi masalalarini yoritishda Ozbekiston OAV salohiyatini oshirish  loyihasi doirasida viloyat xalq talimi boshqarmasi bilan

El sogligi-yurt boyligi

El sogligi-yurt boyligi
Yurtboshimiz  Islom Karimov rahnamoligida aholi salomatligini mustahkamlash, tibbiy xizmat sifati va saviyasini yaxshilash, davolash  muassasalarining moddiy-texnik bazasini

Keksalarni ezozlash yili davlat dasturidan orin olgan ustuvor yonalishlar

Keksalarni ezozlash yili davlat dasturidan orin olgan ustuvor yonalishlar
2015 yilning 18 fevral kuni Ozbekiston Respublikasi Prezidenti "Keksalarni ezozlash yili davlat dasturi togrisidagi qarorni imzoladi.

Jizzaxda Bolalar bilan muloqot qilishning oziga xos jihatlari mavzusida davra suhbati tashkil etildi

Jizzaxda Bolalar  bilan muloqot qilishning oziga xos jihatlari mavzusida davra suhbati tashkil etildi
 Bolalar jurnalistikasida, xususan bolalardan intervyu olish jarayonlarini tashkil etish, turli muammoli bolalar bilan ishlashda jurnalistdan talab etiladigan qator jihatlar mavjud. Bunda

Farzandlari ezozdagi yurt

Farzandlari  ezozdagi  yurt
 Bu borada qilinayotgan ishlarni yoritishda  ommaviy axborot vositalari hamda  matbuotning orni katta  albatta. 

Ozbekiston nodavlat notijorat tashkilotlar milliy assotsiatsiyasi Shaxmat toji tanlovini elon qiladi

Ozbekiston nodavlat notijorat tashkilotlar milliy assotsiatsiyasi Shaxmat toji tanlovini elon qiladi
 Tanlovda 14 yoshgacha bolgan nogiron bolalar ishtirok etadilar. 

Jurnalistlar uchun Viloyatda onalar va bolalar salomatligi mavzusida davra suhbati bolib otdi

Jurnalistlar uchun Viloyatda onalar va bolalar salomatligi mavzusida davra suhbati bolib otdi
 Jizzax shahrida Oila institutini mustahkamlash asosida bola farovonligi masalalarini yoritishda Ozbekiston OAV salohiyatini oshirish loyihasi doirasida "Viloyatda onalar va bolalar
Hozircha fikrlar bildirilmadi. Siz birinchi bo'lishingiz mumkin!

Fikr qo'shish!

Ismingiz:
E-Mail:
Maxfiy so'z:
Maxfiy so'zni kiriting: